با "دارا نجات" قبل از رفتنم به تاجیکستان آشنا شدم. در کتاب "خورشیدهای گمشده" که پژوهشی در باره یکصد شاعر معاصر تاجیک از یکصد سال اخیر است به شعرهای سپید این شاعر پرداخته ام . بعدها در مدت اقامتم در تاجیکستان یکی از کتاب های شعرش با مقدمه ای از من چاپ شد .وی شاعر عنوان داری ست و یکی از معدود شاعرانی ست که در تاجیکستان شعر سپید می گوید. "در کوچه لیلی" نامی ست که برای مجموعه اشعارش که به زودی در ایران چاپ می شود پیشنهاد کرده ام. با هم شعری با همین نام را از این شاعر صمیمی تاجیک می خوانیم:

در كوچۀ ليلي

هيكل شكستۀ مجنونم

در كوچه‌اي

                   پر از جدايي ليلي.

سبزۀ ژوليده‌مويي

پيچ‌زده

                   به عرياني زانوان

و سفالينه‌هاي كفيدۀ سرم.

سنگ‌انداز‌ها

                   دايره مي‌كشند

در حوض آب باران چشمانم.

ولي هنوز

غرورم بال مي‌زند،

كه سرلشكرم

                   در نبرد عشق،

و سر دوشي‌اي دارم

                   از لانۀ گنجشك.

محمد کاظم علیپور دقیقا هم سن و سال من است . هر دو در یک روز به دنیا آمدیم . شعر با او مهربان است.  اما شاید جهان با او مهربان نباشد . شعرش را با هم می خوانیم:

خرابي‌ها

با بیژن نجدی از روزنامه اطلاعات و صفحه بشنو از نی آشنا شدیم و نامه هایی که برایم می داد و کتاب هایش که یکی دو تا بیشتر نبود و ان ها را با سایه دست خودش نوشته بود.بعدها فرصتی دست داد تا در لاهیجان همدیگر را ببینیم. با مرحوم صفا لاهوتی بودیم و با روانشاد نجدی آن شب دنبال قرص های صفا در داروخانه های لاهیجان می گشتیم.بعدها دانستم که نجدی لباس بسیجی هم پوشیده و به عنوان معلم بچه های رزمنده تا خطوط رزم هم رفته است و کلی یادداشت هم برای جنگ دارد. امسال هم توفیقی دست داد تا با اجازه همسرشان کتاب گزیده اشعارش را آماده چاپ کنیم. نام کتابش را گذاشتم "پسر عموی سپیدار" دو شعراز این دفتر را با هم می خوانیم.

مرتضی نوربخش هم سن و سال من است. شعر را همزمان با من و کاکایی شروع کرد. هشت کتاب شعر دارد اما از دنیای مجازی اینترنت دور افتاده است. شعری از این شاعر خوب لنگرودی را تقدیم تان می کنم.

عشق‌هاي گم‌شده

شهريور است و باز مي‌نشيند

باران به روي برگ‌هاي انجير

من ايستاده‌ام به زير ابري

تنهايي من است رو به تكثير

من ايستاده‌ام مگر كه خورشيد

از پشت ابر تيره سر برآرد

با دست‌هاي روشني پسندش

در چشم‌هاي من گُلي بكارد

من در پي اميدهاي خويشم

اي عشق‌هاي گم‌شده كجاييد؟

تا كودكي من پلي بسازيد

راهي به خاطرات من گشاييد

آن روزها كه عشق‌هاي تازه

مي‌داد در حريم خود پناهم

هر آن چه رنگ و بوي روشني داشت

خلوت گزيده بود در نگاهم

آن روزها كه مرغكان عاشق

بر شاخه‌هاي توت مي‌سرودند

در باغ با حضور گرم باران

انجيرها دهان گشوده بودند

آن سوي تر به زير ساية ابر

پر بود رود از صداي ماهي

از شوق صيد خود پرنده‌اي سبز

مي‌زد به آب رود گاه گاهي

در چشم‌هاي كودكان جنگل

دريا شبيه پيشتر جوان بود

تحريرهاش در نهايت اوج

تصنيف‌هاش ساده و روان بود

اي كاش عاشقانه حفظ مي‌كرد

همواره زندگي، حضور خود را

تا آن كه چشمي آشنا نمي‌شد

با لحظة زوال يك تماشا

اي عشق! آرزوي ديدن تو

در عمق انتظار، كرده ريشه

آن روزهاي خوش به خاطرم هست

با خاطرات روشنش هميشه؛

وقتي كه در كنار رود بودم

در حال چيدن تمشك در باد

يك دانه از تمشك‌هاي پخته

بر روي آب رودخانه افتاد

من در كنار رود ايستادم

مكثي نمودم از سر تماشا

گفتم اگر كه زندگي عبور است

بايد كه رفت رو به سوي دريا

امروز من كجاي اين زمينم

آيا زمن نشان زنده‌اي هست؟

در كوچه باغ زندگاني من

آيا ترنّم پرنده‌اي هست؟

اي عاشقان شعرهاي بومي!

تصوير زندگي اگر چه زيباست

بايد گريخت در پناه باغي

كان جا پرنده و درخت پيداست

آن جا كه نام عاشقي بلند است

آن جا كه لطف عشق همدم ماست

آن جا كه آسمان هميشه آبي ست

آن جا كه زندگي به رنگ درياست

شهريور1369

غزلی از بهمن صالحی شاعر پیشکسوت گیلانی

بود و گذشت

زندگي، قصّة پُر شور و شري بود و گذشت

خوابِ آشفتة وحشت اثري بود و گذشت

آن‌چه دوران حياتش به جهان مي‌نامند

سيرِ بيهودة شام و سحري بود و گذشت

بر بساطي كه به حيراني ما گسترده‌ست

حاصل ديده، به حسرت، نظري بود و گذشت

كار اين بلبل شوريده چه پُرسي كه از او

در قفس، ريختن بالا و پري بود و گذشت

جاي پايي مگر از دوست بيابم، ارنه

عشق در كوچة دل رهگذري بود و گذشت

روزي از برق نگاهي به‌دلم راه گشود

ناتوان‌تر ز فروغِ شرري بود و گذشت

شرح اين يك دو نفس را چه نويسم كه به حق

عُمر ما هم سفر بي‌ثمري بود و گذشت...

*

ياد «صالح» گرت آمد به سر، اي دوست، بگو:

شاعرِ عاشقِ خونين جگري بود و گذشت

سلام به دوستان

چند روزی نبودم. رفته بودم به حیدرآباد دکن. سمیناری بود برای مولانا و در جمع اردوزبانان و انگلیسی زبانان و استادان دانشگاه ابوالکلام آزاد. به اینترنت هم دسترسی نداشتم. هفته قبلش هم درگیر سمینار مولانا در دهلی بودیم و آمدن استادان دانشگاه و سخنرانی کش شدیم . برنامه ای داشتیم برای مولانا با همکاری سفارت افغانستان و ترکیه و دانشگاه ملیه دهلی و همه می خواستند مولانا را به نام خود کنند. از همه مضحک تر کار سفیر ترکیه بود که گفت اگر هم مولانا هیچ شعری به زبان ترکی ندارد اما باز هم یک ترک است! افغانستانی های عزیز هم با یادداشت رییس جمهور و وزیر فرهنگ و با تکیه بر بلخ آمده بودند تا سهم خودشان را از مولانا بگیرند و ما هم آمده بودیم گفتگوی تمدن ها کنیم!! و به خال هندویش بخشیم مولانا را... چند هفته قبل که ترک ها و آمریکایی ها با هم چند سمینار مشترک گذاشتند حتی یک اشاره در کتابشان به ایران و فرهنگ و زبان فارسی نداشتند. همین شد که به غرورم برخورد و نشستم تک و تنها ۴۲۰ صفحه کتاب مقالات و تحقیقات و دیدگاه های دانشمندان ایرانی را آماده نشر کردم در نشریه "قند فارسی" و از حروفچینی تا ویرایش و نوشتن مقاله و همه اش به گردن شکسته من بود و همکارانم هم جز یکی شان که هندی نسبتا با ذوقی ست از بقیه کمکی برنمی آمد و خدا را شکر به موقع کتاب بیرون آمد و در افتتاحیه سمینار رونمایی شد و همه دیدند که در ایران هم چه مقدار در مورد مولانا کار شده است. الغرض دوستان عزیز! این روزها سرم حسابی شلوغ بود و شاید یکی دو روز آینده بشود نفسی کشید. ضمنا برای قیصر عزیز هم بزرگداشتی گرفتیم و یک استاد دانشگاهی هندی به نام یونش جعفری برایم نامه ای از قیصر عزیز آورد که در فرصتی مناسب شاید در همین جا آن را آوردم . فعلا حق نگهدارتان باد، غرض عرض سلام بود و این که بحمدالله نفسی می آید ...